Ein Gweledigaeth am Gymru Iach 

Beth yw gweledigaeth y Blaid i'n Gwasanaeth Iechyd?

Crêd y Blaid y dylai gwasanaethau iechyd a lles gael eu cyflwyno yn ôl angen lleol er mwyn rhoi'r gofal gorau i'n cymunedau, i sicrhau bod gwasanaethau iechyd a chymdeithasol yn gynaliadwy ac yn gallu gwireddu eu potensial i wella bywydau pawb yng Nghymru. Bydd Llywodraeth y Blaid yn cyflwyno Gwasanaeth Iechyd Cymunedol newydd gyda mwy o nyrsys mewn ysgolion, archwiliadau iechyd yn y gwaith a 'Chanolfannau Daioni' ledled Cymru. Fel rhan o'r Gwasanaeth Iechyd Cymunedol, byddwn yn gwneud yn siwr fod gan bawb yng Nghymru yr hawl i gynllun iechyd personol a gwiriad iechyd blynyddol a fydd yn cynnwys ymarfer, diet a gofal arbenigol.

Yr ydym yn cydnabod fod angen i ni edrych yn ofalus ar achosion afiechyd; mae'r rhain yn cynnwys nid yn unig achosion tlodi ac amodau gwaith a thai afiach, fu gyda ni ers amser, ond yn gynyddol hefyd gamddefnyddio alcohol a chyffuriau, diffyg cyfle i ymarfer, a marchnata sy'n cymryd mantais o blant ifanc.

Byddwn yn mynnu bod pob deintydd sy'n derbyn hyfforddiant trwy'r GIG yn rhoi isafswm cyfran o'u hamser dan delerau'r GIG a byddwn yn gofalu y gall cleifion ei chael yn haws mynd at ddarpariaeth meddyg teulu er mwyn iddynt allu derbyn gwasanaethau o safon yn eu cymunedau y tu allan i oriau gwaith arferol.

Byddwn yn cefnogi datblygu Gweledigaeth Newydd i Wasanaethau Canser yng Nghymru fydd yn canolbwyntio ar gefnogaeth i'r unigolyn a'i d/theulu trwy gyfnod y canser.

Galwn hefyd am ddatganoli pwerau fyddai'n caniatáu i lywodraeth Cymru ddeddfu ar faterion eraill yn ymwneud ag iechyd megis gwelyau haul, peiriannau gwerthu sigaréts a rheoleiddio pris alcohol. Galwn hefyd am basio'r cyfrifoldeb am ddarparu gwasanaethau ambiwlans i Fyrddau Iechyd Lleol.

Bydd llawer ohonom angen gofal cymdeithasol rhyw ddydd, boed breswyl neu beidio. Yn y tymor hwy, erys Plaid Cymru yn ymrwymedig i ddarparu gofal am ddim i'r henoed ac anabl, a galwn am drosglwyddo'r pwerau angenrheidiol i'r Cynulliad Cenedlaethol. Yr ydym yn gwrthwynebu lwfansau sy'n seiliedig ar brawf modd a byddwn yn ymgyrchu i ddileu'r gwahaniaeth rhwng gofal nyrsio a gofal personol.

Ond yr ydym hefyd yn gweithredu yn y tymor byr. Rydym wedi ceisio pwerau ychwanegol i lywodraeth Cymru ac ym Mawrth 2010 fe wnaethom basio deddf yn amlinellu nifer o newidiadau i gael llawer gwell cysondeb o ran codi am wasanaethau gofal cartref ym mhob cwr o Gymru. Mewn llywodraeth, yr ydym yn cyflwyno uchafswm tâl wythnosol o £50 am yr holl wasanaethau mae rhywun yn dderbyn, waeth lle yng Nghymru maent yn byw.

Byddwn yn mynnu cydweithio agos rhwng y GIG a gwasanaethau cymdeithasol awdurdodau lleol, gan ddefnyddio rheoleiddio a dulliau cyllido. Byddwn yn cynnal ein hymrwymiad i Hawliau Gofalwyr a byddwn yn cadw llygad barcud ar weithredu'r Mesur Strategaethau Gofalwyr.

Byddwn yn cyflwyno cyfres o Delerau ac Amodau Cenedlaethol i Weithwyr Cymdeithasol a Staff Gofal. Byddwn yn datblygu graddfeydd gweithwyr cymdeithasol ymgynghorol fel y gall gweithwyr cymdeithasol ddod ymlaen yn eu gyrfaoedd heb orfod rhoi'r gorau i waith rheng-flaen.

Mae Plaid Cymru yn gwrthwynebu'r cynigion presennol i ddiwygio'r drefn les a budd-daliadau, sydd â phwyslais trwm ar gosbi. Er ein bod yn cydnabod fod angen gwneud toriadau yn y gyllideb, credwn fod llywodraeth bresennol San Steffan yn rhuthro diwygiadau peryglus drwodd na fydd yn gwneud dim ond niweidio'r mwyaf bregus mewn cymdeithas.

Yr ydym hefyd yn gwrthwynebu preifateiddio gwasanaethau dychwelyd i waith a rhoi profion cyffuriau gorfodol i hawlwyr. Rhaid cefnogi pobl ddi-waith yn ôl i waith, sy'n gyson â'u galluoedd, eu medr a'u hamgylchiadau unigol. 

Tagiauiechyd