RSS BLOG Y LLECHEN

Angen i Lafur ddeffro

06/06/2022

Gan Alun Ffred Jones, AC Arfon.

A ninnau bellach wedi cael Senedd sydd â’r  hawl i basio deddfau, gallech ddisgwyl rhyw gymaint o frwdfrydedd gan lywodraeth a fyddai’n awyddus i ddefnyddio’i phwerau  newydd i wneud gwahaniaeth i fywydau pobl Cymru. Ond yn anffodus nid felly y bu. Fis ar ôl yr etholiad a arweiniodd at lywodraeth Lafur leiafrifol, rydan ni fel ACau wedi bod yn gwneud ein gorau dros fuddiannau’n hetholwyr o ddydd i ddydd. Ond does fawr ddim wedi digwydd ar lefel genedlaethol i ennyn diddordeb yng ngweithgareddau’r Senedd. Os na fydd Carwyn Jones a’i dîm yn dechrau deffro’n fuan, mi fydd y gwyliau haf ar ein gwarthaf heb i ddim byd o werth ael ei gyflawni yn y Senedd. Mae’r etholwyr a ddangosodd gymaint o ffydd yn y Cynulliad yn y refferendwm diweddar yn haeddu gwell na hynny.
 
Soniais am y pryderon hyn, fel cadeirydd Grŵp Plaid Cymru, mewn llythyr at Lywydd y Cynulliad, Rosemary Butler, gan ofyn iddi weithredu i benodi pwyllgorau’r Cynulliad cyn gynted ag sy’n bosib. Cefais gyfle i ymhelaethu ar hyn ar raglen Vaughan Roderick ar Radio Wales fore Sul.
 
Mae pwyllgorau’n rhan allweddol o waith y Cynulliad o’r dechrau, ac mi fyddan nhw’n bwysicach fyth o hyn ymlaen gan mai nhw fydd yn craffu ar unrhyw ddeddfwriaeth fydd yn cael ei gyflwyno.
 
Dydi’r Llywodraeth chwaith ddim wedi cyhoeddi ei rhaglen waith nag unrhyw raglen ddeddfu. A does dim byd wedi’i wneud i bwyso ar lywodraeth San Steffan i adolygu Fformiwla Barnett, er bod pawb yn cytuno fod y fformiwla ariannu honno’n amddifadu Cymru o filiynau o bunnoedd y flwyddyn.
 
Cymharwch hyn gyda pherfformiad llywodraeth yr SNP yn yr Alban. O’r eiliad cyntaf mae llywodraeth Alex Salmond wedi dweud yn union beth maen nhw’n bwriadu’i wneud, ac wedi rhoi gwybod i ‘r Trysorlys yn Llundain beth fyddan nhw’n ei hawlio o ran cyllid.


Yng Nghymru mi wnaeth Llafur fôr a mynydd o’r honiad mai nhw fydd yn amddiffyn Cymru rhan toriadau Llundain. Does dim arwydd o gwbl hyd yma eu bod nhw ar dân i wireddu’r addewid honno.