RSS BLOG Y LLECHEN

Budd-daliadau Treth Cyngor: Plaid Cymru yn canolbwyntio ar bolisi yn hytrach na phroses

18/12/2021

Gan Rhodri Glyn Thomas, AC.

Daeth budd-dal treth cyngor yn fater eithriadol gymhleth, yn enwedig am i ymdriniaeth y cyfryngau ynghylch rheolau sefydlog, y rheoliadau, a galw’r Cynulliad yn ôl dynnu sylw oddi wrth fater cyllid a sut y gall Llywodraeth Cymru amddiffyn y rhai ar gyflogau isel a’r tlotaf mewn cymdeithas.

O ganlyniad i’r ffaith fod llywodraeth Dorïaidd/Dem Rhydd y DG wedi datganoli budd-dal treth cyngor gyda thoriad yn y gyllideb o 10% i’r Cynulliad Cenedlaethol, ynghyd a methiant Llywodraeth Lafur Cymru i gadw at yr addewid yn eu maniffesto, bydd y sawl sy’n derbyn y budd-dal toc yn gorfod wynebu talu cyfraniad i’w treth cyngor - rhai am y tro cyntaf erioed.

Rydym yn sylweddoli mai toriad Torïaidd yw hwn. Ymunwn gyda Llywodraeth Cymru yn condemnio’r toriad. Ond yn wahanol i’r blaid Lafur, nid ydym ni’n barod i basio ymlaen y toriadau yn llywaeth at y bobl fwyaf bregus sy’n dibynnu ar y budd-dal hwn.

Rhybuddiodd Plaid Cymru y Gweinidog dros yr 8 mis diwethaf fod y toriadau hyn ar y gweill, ond er mawr gywilydd iddynt, ymddengys bod gan Lywodraeth Cymru fwy o ddiddordeb mewn ffraeo gyda San Steffan na rhoi’r rheoliadau priodol yn eu lle.

Rydym hyd yn oed wedi awgrymu ffyrdd y gallai’r llywodraeth gyllido’r diffyg yn y gyllideb.

Does gan y Gweinidog ddim esgus credadwy dros oedi cyn cyflwyno ei ddewis o reoliadau.

Yn wahanol i’r pleidiau eraill, bydd Plaid Cymru yn canolbwyntio ar bolisi yn hytrach na phroses. Byddwn yn cefnogi’r rheoliadau pan fydd y Cynulliad yn dychwelyd ddydd Mercher. Ni fyddai gwrthwynebu’r rheoliadau yn gwneud dim ond tarfu ar y fframwaith cyfreithiol a rheolaethol. Rhaid i ni gefnogi’r rheoliadau fel bod cynllun ar gael i roi cefnogaeth i dreth y cyngor - er mor annigonol ydyw.

Nid yw hyn yn golygu ein bod yn cytuno gyda’r modd mae Llywodraeth Cymru wedi trin y sefyllfa hon, nac a lefel yr arian. Byddwn yn ymgyrchu dros lefel uwch o gefnogaeth, yn enwedig i’r grwpiau mwyaf bregus.