Trosedd, cyfraith a threfn: Gwireddu mewn llywodraeth

Mewn llywodraeth, mae'r Blaid wedi gwneud y canlynol:

  • sicrhau ymrwymiad i ystyried datganoli'r system cyfiawnder troseddol i Gynulliad Cenedlaethol Cymru;
  • cyhoeddi tair blynedd o gyllido pellach i Cymunedau'n Gyntaf;
  • comisiynu astudiaeth ar ddarparu cyngor cyfun a chynhwysfawr ar fudd-daliadau ar hyd a lled Cymru;
  • cefnogi'r nod o ddileu tlodi plant erbyn 2020, pasio'r Mesur Plant a Theuluoedd, a chyhoeddi'r Strategaeth Tlodi Plant cyntaf i Gymru;
  • cyhoeddi cefnogaeth ariannol o £750,000 i undebau credyd presennol a newydd ym mhob rhan o Gymru;
  • neilltuo £4.5 miliwn i'r Gronfa Cymunedau Diogelach yn 2009-10 i helpu i wyro pobl ifanc ymaith oddi wrth drosedd ac ymddygiad gwrthgymdeithasol;
  • cyhoeddi Cynllun Cyflwyno Strategaeth Troseddu Ieuenctid Cymru Gyfan 2009-11 gyda phwyslais ar fodelau trawsffiniol o arferion da a chanoli ar ymyriad ataliol ac atebion ar wahân i garcharu;
  • datblygu'r Strategaeth Camddefnyddio Sylweddau gyda £1.2 miliwn y flwyddyn i lefydd adsefydlu o gyffuriau ac alcohol yng Nghymru;
  • gweithio gyda'r Comisiwn Cydraddoldeb a Hawliau Dynol, y Fforwm Cymunedau Ffydd, a mudiadau eraill i hybu cydraddoldeb yng Nghymru;
  • ymgynghori ar Strategaeth Sipsiwn a Theithwyr Cymru Gyfan arfaethedig;
  • lansio'r Strategaeth Cynnwys Ffoaduriaid gyda Chynllun Gweithredu, pecyn 'Deall Cymru' i fewnfudwyr sydd newydd gyrraedd, a Fforwm Mewnfudwyr;
  • cyhoeddi Strategaeth Cydlyniad Cymunedol i Gymru, gyda Chronfa Cydlyniad Cymunedol o £1.5 miliwn am eleni.
Beth yw gweledigaeth y Blaid am gyfiawnder troseddol yng Nghymru?

Mae Plaid Cymru yn galw am Fesur Cyfiawnder (Datganoli Pwerau Cymru). Byddwn yn parhau i ymgyrchu am reolaeth Gymreig dros ein holl system trosedd a chyfiawnder, gan gynnwys plismona a chyfiawnder ieuenctid, fel y gall Cymru fynd i'r afael yn llawn â phroblemau cymhleth diogelwch cymunedol ac unigol, ac adsefydlu.

Galwn am godi carchardai ieuenctid a charchardai menywod, ac yr ydym yn llawn gefnogi carchar yng ngogledd Cymru. Yr ydym hefyd wedi ymrwymo i'r ymgyrch am reithgorau dwyieithog yng Nghymru ac awdurdodaeth gyfreithiol ar wahân i Gymru.

Credwn fod troseddau'n cael eu cyflawni am nifer o resymau gwahanol sydd ynghlwm â'i gilydd ac felly mai'r unig ffordd i ddelio â hyn yw trwy amrywiaeth lawn o bolisïau ar yr economi, cyfiawnder cymdeithasol ac adfywio cymunedau. Galwn am Strategaeth Diogelwch Cymunedol Genedlaethol i Gymru, mwy o lefydd a rhaglenni adsefydlu cyffuriau, addysg am gyffuriau ac alcohol ym mhob ysgol yng Nghymru, a gwell cyfleusterau i bobl ifanc yn eu cymunedau.

Yr ydym hefyd eisiau gweld cyflwyno camau rheoli llymach ar y modd mae diodydd yn cael eu hysbysebu a'u marchnata, mwy o gefnogaeth i ddioddefwyr a thystion i helpu pobl i deimlo'n ddiogel yn eu cymunedau, ac ymrwymiad gwleidyddol i gyfiawnder adferol a dedfrydu cymunedol lle bo hynny'n briodol.